Bugun...


Bayram DEMİRAY (Kamu)


facebook-paylas







BÜROKRASİ
Tarih: 26-01-2018 15:59:00 Güncelleme: 26-01-2018 15:59:00


 

 

Bürokrasi, ''siyaset'' terimi gibi çok farklı anlamlarda kullanılan bir sözcüktür. Halk dilinde anlamı konusunda ortak bir görüş birliğinden söz edebiliriz. Fakat bilim adamları arasında böyle bir düşünce ortaklığı bulunmamaktadır.

 

Bürokrasi kelime olarak Latince ''burra'' ve Yunanca ''kratos'' sözcüklerinden türetilmiştir. ''Burra'' , masaları örtmede kullanılan koyu renkli kumaş; ''kratos'' ise egemenlik, yönetim anlamına gelmektedir. Buna göre bürokrasi, '' masaların ya da büroların egemenliği '' anlamındadır. Bu kavramın ortaya çıktığı dönemde memurların hizmet yürüttükleri masaların üzeri koyu renkli bir kumaşla örtülmekteydi. Aslında bu benzetme ile ifade edilmek istenilen, memurların toplum üzerinde giderek artan egemenliğidir memurların bu egemenliği onların hizmet yürüttükleri bir araçla (yazı masası) ya da mekânla (büro) nitelendirilmiştir.

 

Uzun bir tarihi geçmişi olan ''bürokrasi'' kavramı, geleneksel kamu yönetimi anlayışı ile birlikte etkinlik kazanmış, 1929 Ekonomik krizi ve 2. Dünya savaşı sonucunda ortaya çıkan ''Refah Devleti'' uygulamaları ile altın çağını yaşamıştır.

 

20. yy'ın son çeyreğinde Refah Devletine olan inanç sarsılmış bürokrasi verimsizliğin, kırtasiyeciliğin, kaynak israfının ve kuralcılığın hakim olduğu yapılanmalar olarak görülmeye başlanmış ve buna alternatif bürokratik kurumlar oluşturulmuştur.

 

1980'li yıllarda Türk kamu bürokrasisi de aşırı büyüyüp hantallaşarak ''bürokratizm'' ya da hastalıklı bürokrasi görülmeye başlanmıştır. Bu dönemin hakim paradigması olan yeni kamu yönetimi anlayışının ilkeleri Türk kamu bürokrasisine de yansımıştır.

 

Günümüz Türkiye’sinin siyasi ve bürokratik yapısı ise Osmanlıdan günümüze kadar gelen bir süreç içerisinde oluşmuş ve kökleri Osmanlı imparatorluğuna giden patrimonyal (babadan kalma) devlet geleneği içerisinde şekillenmiştir. Osmanlı imparatorluğundan cumhuriyet yönetimine geçişte imparatorluk bürokrasisinin biçimsel yönüyle birlikte yönetim gelenekleri ve siyasi kültürü de intikal etmiştir. Osmanlıdan cumhuriyete kalan miras ekonomiden sosyal alana kültürel yönetime geniş bir yelpazeyi içerir. Osmanlıda 19.yy.’ın ortalarından itibaren Sayıştay, Danıştay ve bakanlıkların kurulması Türk bürokrasisinin kilometre taşlarını oluşturmaktadır.

 

Osmanlı imparatorluğunun yıkılmasıyla, askeri ve sivil bürokrasiyi himaye eden yapı yok olmuş, yeni kurulan Türk devletine sadece güçlü bir bürokratik yapı ve gelenek değil; aynı zamanda bu yapıyı kendi imkânlarıyla geliştirme aracı olarak kullanan bürokrasi anlayışında devretmiştir. Bu bürokratik anlayışa modern çağın gereklerine daha uygun olan tek bir ulusa dayanan eğitim hukuk ve din birliğinin sağlandığı bir ulus-devlet anlayışıyla Türkiye Cumhuriyeti modern bir bürokratik kimliğe bürünmüş oldu.

1960 ve 1980 darbeleriyle bu bürokratik kimlik sekteye uğramış yara alan demokrasi ve kurumlar bürokratik kimlikten iyice uzaklaşmıştır. 1983 yılında ANAP’ın iktidara gelmesiyle birlikte o döneme kadar yürütmeye karşı güçsüz durumda olan yasama ANAP’ın iktidarı ile yasama-yürütme çatışması ortadan kaldırılmıştır ve siyasi iktidar parlamento ile birlikte uyum içinde çalışmıştır. ANAP iktidarının son bulmasıyla Türkiye Cumhuriyeti tekrardan bir bürokrasi buhranına girmiş oldu.

 

21.yy’ın başlarında AK Parti iktidarıyla bu buhrandan çıkılmış olup, Türkiye’deki kurumlar şeffaf, saydam, yönetişim ve hesap verebilirlik açısından modern anlamda bir kamu bürokrasisine dönülmüş oldu.

 

 

Saygılarımla

 

Bayram DEMİRAY





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Sinop
    Sinop
  • BOYABAT MANŞET
    BOYABAT MANŞET
  • Boyabat Genel Görüntü
    Boyabat Genel Görüntü
  • Boyabat Kalesi
    Boyabat Kalesi
  1. Sinop
  2. BOYABAT MANŞET
  3. Boyabat Genel Görüntü
  4. Boyabat Kalesi
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Teknolojiden Sonra Matematik
    Teknolojiden Sonra Matematik
  • GÜNDÜZ GECE SİNOP
    GÜNDÜZ GECE SİNOP
  • Tarakçı Dede Beyaz Show
    Tarakçı Dede Beyaz Show
  • Kalk Gidelim SİNOP
    Kalk Gidelim SİNOP
  • Memleket Anadolu SİNOP
    Memleket Anadolu SİNOP
  • OSMAN GÜLŞENİN CUMA SOHBETİ..!
    OSMAN GÜLŞENİN CUMA SOHBETİ..!
  1. Teknolojiden Sonra Matematik
  2. GÜNDÜZ GECE SİNOP
  3. Tarakçı Dede Beyaz Show
  4. Kalk Gidelim SİNOP
  5. Memleket Anadolu SİNOP
  6. OSMAN GÜLŞENİN CUMA SOHBETİ..!
VİDEO GALERİ
YUKARI